Ayna Kaderi Yansıtır Mı?

elifgibi

Uzman Kardeşimiz
Üyemiz
Mesajlar
2,183
Elindeki aynaya derin derin baktıktan sonra: “Ne görmemi bekliyorsunuz ki aynada, yılların getirmiş olduğu yorgunluktan sonra, kırışmış bir yüz, feri sönmüş bir göz ve kanı çekilmiş bir yüzden…” dedi Genç Adam…

Evet, genç olmasına rağmen kendisini çok yaşlı görmüştü aynada. Hayata küsmüş bir hâl ile sanki elden ayaktan düşmüş bir ihtiyar edâsıyla konuşmasını sürdürmüştü Genç Adam, aynaya bakarak…

Konuşmasının her bir cümlesine gizlenmiş isyan cümlelerini, kaderine çatışını, ALLAH’ı sorgulayışını, nedenlerini ve niçinlerini masamdaki kâğıdıma not alırken, tekrar aynaya bakmasını istemiştim.

“Benimle alay mı ediyorsun?” dercesine bir bakış fırlattıktan sonra aynayı tekrar eline alıp yüzüne doğru götürürken, ona: “İyi bak aynaya, görünenlerin arkasındaki görünmeyenleri de görmeye çalış, sadece aynaya yansıyan suretine takılıp kalma…” diyerek aynada asıl görmesi gerekenleri yakalamasını beklerken, Genç Adam:

“Aynanın bir şey söyleyeceği yok! Ne söyleyeceksen sen söyle!.. Lütfen beni uğraştırma! Biliyorum önceki terapilerimizde olduğu gibi yine benim bulmamı benim görmemi istiyorsunuz; fakat gücüm kalmadığını da görmelisiniz…” dedikten sonra aynayı olduğu yere bırakan genç adam, “Kader” demiş ve eklemişti: “Kaderim böyleymiş demek ki, yazan böyle yazmış kaderimizi. Böyle olmasını ben de istemiyorum; fakat her şeye olumsuz baktığım gibi kendime de olumsuz bakar olmuşum…”

***

Ayna terapisi, kaderle sorunu olan insanlara her zaman uygulamaya çalıştığım, farklı ve etkili bir terapi yöntemidir. Karşımdaki insanın kendisini görmekten de öte kendisiyle yüzleşmesi ve kadere bakış açısını yakalamasını sağlar.

Ayna benim için bir nevi yazgı analizidir yani...

Kaderlerini değiştirmek isteyen, kaderlerinden şikayetçi olan insanlara ben değil, ayna seslenir ve terapi süreçlerimizdeki en ağır ve en hassas bölge olan “Yüzleşme” işlevini aynalar gerçekleştirir çoğu zaman. Benim için aynaların önemli bir yeri vardır bu nedenle…



Hazreti Mevlânâ:

“Bir kimse incinecek, yâhud bir şahıs utanacak diye ayna ve terâzi doğruyu söylemekten çekinirler mi?” der ve ekler: “Ayna da terazi de yüksek birer mihenk taşıdır. Onlara yüz yıl hizmet etsen de ‘’Hatırım için doğruyu gizle; fazla göster eksik gösterme!..’’ diye yalvarsan, onlar sana cevap verirler ki: “Herkesi güldürme kendine! Ayna ve terazi karşısında hilekârlık olur mu? Bizim doğruluğumuz olmasaydı, ALLAH, gerçeklerin bizim vasıtamızla tanınmasını ister miydi?”



KADER AYNASI



Aynaya bakan her insan farklı yaşantılar aktarır. Kimisi gerçekten yaşadığı şeyleri anlatırken; diğeri kendinde göremediği, olmasını istediği, özlem duyduğu gerçeklerini bulur aynada. Terapi süreci bu atmosfere geldikten sonra aynaya bakan kim olursa olsun, kendini başka bir gözle görür ve belki de hiç bilmediği farklı yönlerini yakalar, kendini bambaşka bir hayatın içinde bulur. Belki de başka bir insan olarak…

Oysaki ayna hep aynı aynadır. Fakat o aynaya bakan her gözden bir o kadar farklı yaşantılar çıkar.

Bir ayna düşünün, karşısına geçiyor ve ona tebessüm ederek bakıyorsunuz. Ayna sizi tebessüm eder halde gösterecektir. Bir de yine aynı şekilde aynanın karşısına geçip ona ağlayarak ve asık suratla bakıyorsunuz, ayna bu kez de sizi o şekilde gösterecektir. Peki burada sorun aynadan mı, yoksa sizin kendi davranışınızdan mı kaynaklanmaktadır? Siz hangi davranışı gösterirseniz ayna o davranışı size aynen yansıtmakta ve “Sen bunu yaptın” demektedir.

Aynanın fonksiyonu sadece göstermektir.

İşte bu nedenle ben, ALLAH'ın sonsuz ilim ve bilgisini bir "Ayna"ya benzetirim. ALLAH, sonsuz ilim ve bilgisiyle bizim nerede, ne zaman, ne yapacağımızı, her türlü hâl, hareket ve davranışımızı yani kaderimizi bilmektedir. Ve biz bu aynaya yani ALLAH’ın sonsuz ilim ve bilgisine nasıl bakarsak ayna bizi öyle göstermektedir.

Evet, insan “Aynaya” nasıl bakarsa ayna onu o şekilde gösterir. Çünkü aynanın görevi sadece göstermektir. Ayna biliyor diye, yani ALLAH sonsuz bir ilme sahiptir ve bizim doğumumuzdan ölümümüze kadar yapacağımız her davranışı biliyor diye suçu "Ayna"ya atamayız.

Ayna, yani ALLAH’ın ilim ve bilgisi bu şekilde hareket edenlere haykırarak: “Siz ne yapıyorsanız ben onu gösteririm.” demektedir. “Sen yaptın ben ise gösterdim.” diyerek, suçu kadere atanlara, kadercilik oyunu oynayanlara, bu oyunlarının ne kadar tutarsız olduğunu göstermektedir.

ALLAH biliyor diye onu suçlayamayız. ALLAH biliyor diye her şeyi rüzgarın akışına bırakamayız. ALLAH biliyor kul ise yapıyor. Meydana gelen olaylar karşısında, hata yaptığımızda: “ALLAH zaten biliyordu, bu benim kaderimde varmış, olması gerekiyordu ve oldu...” diyemeyiz. Kadercilik oyunu oynayamayız. Bizler sadece olanları biliyoruz.

Olanlardan hareket edip oldurana varmak gerekirken “Aynaya” asık suratla bakıp kaderimizi değiştirmeye çalışıyoruz. Sonra da “kafamı bir türlü toparlayamıyorum”, “yoğun bir şüphe içerisindeyim”, “ağır bir boşluktayım”, “hazin bir yalnızlık çekiyorum” “hiç kimse beni anlamıyor”, “keşke hiç gelmeseydim bu dünyaya”, “beni yaratan, tüm bunları yaşayacağımı bildiği halde beni neden yarattı, acı çekeyim diye mi; yoksa kendisine isyan edeyim diye mi?..” gibi melankolik duygular yaşıyoruz.

***

Ve işte yazgı analizlerim genellikle bu noktadan sonra başlıyor.

Kadere inanmak başımıza gelecekler üzerinde hiç bir kontrolümüz olmadığı şeklindeyse bu, kişinin motivasyonunu ve gayretini azaltacaktır ki ben böyle bir kader anlayışını kabul etmiyorum.

Çünkü başımıza gelecek olanlar üzerinde hangi noktada ve nasıl kontrolümüz olabileceğini öğrenebiliyor ve üzerimize düşeni, gücümüz dâhilinde, yapabiliyoruz. ALLAH’u Teala’nın biz insanlara bahşetmiş olduğu Cüz’i irade gücü ile kendi kaderimizi yaşıyoruz, kadercilik oyunu oynamadan…

Bu ise kaderi değiştirmek değil; planlarımızı ALLAH’u Teala’nın kuşatıcı kader planına göre şekillendirmektir.



TERAPİ KADERİ DEĞİŞTİRİR Mİ?



Ebette ki hayır, çünkü terapi de, terapiye katılan kişinin kaderinin bir parçasıdır.

Kader başımıza gelmiş ve gelecek olan her şeydir bence.

Kritik olan da başımıza gelecek olanları henüz bilmiyor oluşumuzdur. Terapi de yaşadıklarımızın bir parçası olduğuna göre aynı zamanda kaderimizin de bir parçası oluyor…

Unutmayalım ki kaderimizi değiştiremeyebiliriz; lakin kendimizi değiştirebiliriz. İşte kaderlerine takılıp kalan insanların kaybettiği yer burasıdır: Kaderlerini suçlayarak, kaderlerine lânet ederek hayata, insanlara ve de en önemlisi kendilerine küsmektedirler. Sonrasında ise ALLAH’a kadar varan bir isyan silsilesi…

Oysa kendimize küsmek, hayata, insanlara ve ALLAH’a küsmek hiçbir şeyi değiştirmez. Yaşantımızda ters giden bir şeyleri değiştirmek istiyorsak eğer, önce kendimizden başlamalıyız. Biz, kendimizi değiştirdiğimizde göreceğiz ki bir türlü değiştiremediğimiz kaderimiz ve ters giden onca şey kendiliğinden düzelecektir.



O HALDE KENDİMİZİ NASIL DEĞİŞTİREBİLİRİZ?



1- Kendimizi hangi yönde değiştirmek istiyoruz: Olumlu yönde mi, olumsuz yönde mi?... Zira, çürüme, paslanma, küflenme de bir değişimdir; fakat bunlar negatif yöndeki değişimlerdir, gelişme ve iyileşme yoktur bunlarda. Bu nedenle öncelikli olarak hangi yönde değişmek istediğimizi belirlemeliyiz. Ters giden bir yaşantıyı değiştirmek için de ilk adım olan yönümüzü iyi tayin etmeliyiz.

2- Diyelim ki yönümüzü tayin ettik ve kendimizi değiştirmek için olumlu adımlar atmak istiyoruz. O halde yapmamız gereken asıl şey: belirlediğimiz yönün tüm prensiplerini öğrenmek, kararlı ve istikrarlı bir şekilde hiçbir engele takılmadan, pes etmeden yürümek ve adımlarımızı ona göre atmaktır.

3- Bizler bu adımları atarken bize engel olmak isteyenler muhakkak olacaktır. İçinde bulunduğumuz çevremiz, ailemiz, toplumumuz, kültürümüz bize engel olmaya çalışacaktır. Çünkü bizi öyle görmeye alıştıkları için, değişmemiz onlara “garip” gelecektir ve değişmemizi istemeyeceklerdir. Bunun bilincine ve farkına vardıktan sonra, böyle bir engelimizin var olduğunu da bildikten sonra atacağımız adımları daha sağlam ve geriye dönüşü imkansız adımlar ile yolumuza devam etmeliyiz. “Başkası ne der?”, “Ya ayıplarlarsa!”, “Ya anlamazlarsa!” gibi eleştirilmekten, onaylanmamaktan, red edilmekten korkarak başkaları adına kendimizi değiştirmeye kalkarsak, değişen biz değil; tutum ve davranışlarımız ve değişmesini istediğimiz yolunda gitmeyen yaşantımız bir kısır döngü içerisine girecektir. Bu hâlden sonra ise kendimizi değiştirmek şöyle dursun, var olan kişiliğimizi bile koruyacak gücümüz kalmayacaktır.



***

İnsanlar kültür, inanç, bilgi, zeka, alışkanlık ve yaşam koşulları bakımından aynı olamayacaklarına göre dünyayı da aynı şekilde algılamazlar. Sizin çok değer verdiğiniz bir şey başka bir insana saçma ve anlamsız gelebilir. Her bir insanın kabullerini, değerlerini ve sizden beklentilerini belirleyip ona göre davranmaya çalışsanız bile -ki böyle bir çaba içerisine girmeniz kendinizden vazgeçmeniz demektir- herkesi memnun edebilmeniz, herkesin beğenisini, onayını ve sevgisini kazanabilmeniz mümkün değildir.

Ne kadar uğraşırsanız uğraşın, sizi veya yaptıklarınızı onaylamayacak, beğenmeyecek, reddedecek birileri mutlaka olacaktır.

Öyleyse herkesi memnun etme çabasını bırakın.

Hayır demeyi öğrenin.

Size teklif edilen her yükü hiç istemediğiniz halde sırtlanırsanız -zaman ve enerji kaybınız bir yana- insanların sizi kullandığını, sömürdüğünü düşünerek zayıflık ve acziyet hislerine kapılabilirsiniz.

Yeryüzünde sizi hiç tanımayan ve sizin ne yaptığınızı hiç umursamayan milyarlarca insan yaşıyor.

Çevrenizdeki insanların da sizi düşünüp durmaktan daha önemli meşguliyetleri vardır herhalde. Buna rağmen yine de "Başkaları ne der?" kaygısına karşı "Başkaları ne derse desin!" bilincini hâkim kılamıyor, başkalarının hakkınızda ne düşündüğünü hesaplamaktan kendinizi alıkoyamıyorsanız bari olumlu şeyler düşündüklerini varsayın.

Sonuç olarak, gerçekten de kendimizi değiştirmek istiyorsak eğer, tek kelimeyle işe kendimizden başlamalıyız.

Her şey dilediğimiz gibi, istediğimiz gibi olacak diye bir şey de yok. Lakin biz gerçekten istediğimiz şeyin gerçekleşmesi için üzerimize düşen tüm sorumlulukları hakkıyla yapabildik mi? Bunu da sormak gerekiyor kendimize.

Biz üzerimize düşeni yaptıktan sonra, biz adım attıktan sonra, inanıyorum ki Cenâb-ı Hak bize yardım elini uzatacaktır.

Bir de şunu unutmamak gerekiyor, ALLAH’tan isterken hoşumuza gideni değil de ALLAH’ın rızasına uygun olanı, O’nun rızasına uygun olanı istemeliyiz. Çünkü bize göre hayırlı olan, bize göre iyi ve güzel olan bir şey belki hiç de öyle değildir:

“Hakkınızda iyi gibi görünen bir şey belki hiç de öyle değildir ve hakkınızda kötü gibi görünen bir şey belki de sizin için daha hayırlıdır. ALLAH bilir, siz bilmezsiniz "1

Görüleceği üzere “İstemeyi bilmek”, ne istediğimizden de önemli. Zira kendimizi değiştirmek için, yolunda gitmeyen her şey için ve “Kader” denilen olguyu hakkıyla anlamak için, ne olursa olsun her şeye ALLAH’ın sonsuz ilim ve bilgisi dâhilinde bakmak gerekiyor.

“ALLAH tarafından kendisine takdir edilene râzı olması, insanoğlunun mutluluğundan ve ALLAH’tan hayır dilemeyi terk etmesi de bedbahtlığındandır. Yine ALLAH tarafından kendisine takdir edilene karşı şikâyetçi olması, insanoğlunun bedbahtlığındandır.”2



1. Bakara Suresi, Ayet: 216
2. Hadis-i Şerif, Tirmizi, Kader: 15
 
Üst Alt