bursa escort bursa escort beylikdüzü escort bursa escort escort bayan istanbul escort mersin escort bayan escort kayseri bursa escort bayan escort kayseri bursa escort islamiforumlar.net - islami forum - Cevapla






Burada her ey "NET"
islamiforumlar.net



Go Back   islamiforumlar.net - islami forum > BLGELERMZ VE EHRLERMZ > Blgeler ve ehirler > Dou Anadolu Blgesi > Van > Van ili Mezarlar ve ren yerleri
www.islamiforumlar.net
Kayt ol Yardm Ajanda Arama Son Mesajlar Forumlar Okundu Kabul Et
Anasayfa Soru cevap Dua kesi slami rya tabirleri Resimli Cuma Mesajlar Dk iini rahatla letiim

Konu: Van ili Mezarlar ve ren yerleri Konu Cevaplama Paneli

Bir kullanc ad giriniz
Kullanc isminiz:
Ltfen soruyu cevaplaynz.!
Balk:
  
Mesajnz:
Balk Sembolleri
Konunun banda Sembol kullanmak iin aadaki Listeden bir Sembol seiniz:
 
 
 
 
   

Dier Seenekler

Dier Ayarlar
  • Deerlendirme
    sterseniz bu Konuyu buradan deerlendirebilirsiniz.

    Konuya ait Cevaplar (Yeniler yukarda)

    23:22
    Turab Sardurihinili/Sardurhinili (avutepe)

    Van’n 24 km. gneydousunda yer alan avutepe Kalesi’ni Urartu Kral II. Sarduri yaptrmtr. Kalenin Urartu dilindeki anlam Sardurihinili’dir.

    Kale Urartu Krall’nn en parlak dneminde yapldndan, Urartu mimarlnn grkemi grlmektedir. Gnmze kadar salam olarak kalan 5-6 m. yksekliindeki kale duvarlar ana kayaya yaplan su sarnlar, su biriktirme yaps,klt merkezi, kaya poterni, iki ayr tanr iin yaplan tapnak ve saray yaplarnda grlen zenli iilik kralln gcn yanstmaktadr. Bir dier zellii de blgenin en nemli klt merkezi olmasdr. ki ayr tanrya yaplan klt merkezleri, dier Urartu kalelerinde grlmemektedir.

    Grpnar Ovas Bol Da kayalklarnda yer alan avutepe Kalesi askeri ve ekonomik amala kurulmutur.
    300 km. uzunluundaki, Bakent Tupa’dan gneydou ynne devam ederek avutepe Kalesi’nin kuzey eteinden geen nl Ordu Yolu, Urartu Krall iin ok nemlidir. Yol, gnmzde Irak topraklar iinde kalan Keliin Geidi ve Muair/Ardini Tapna’na kadar uzanmaktayd.
    Aa ve Yukar Kale diye ayrlan avutepe’yi ortadaki ana giri kaps birletirmektedir. Ana giri kapsndan douya giden yol, Yukar Kale’ye kmaktadr.

    Kare planl olan Yukar Kale, Aa Kale’ye gre olduka kktr. Yukar Kale’de etraf stunlu galerilerle evrili bir tapnak kalnts, ortada ise Tanr Haldi iin yaplm kare planl bir baka tapnak daha vardr. Aa Kale’mdeki tapnak gibi bu tapnan kaps da douya bakmaktadr.

    Tapnak ok tahrip olmutur. Bunda Ortaa yerleimlerinin buray ev olarak kullanmalarnn etkisi byktr.
    Yukar Kale’de tapnak ve avlusundan baka bir ey bulunamamas burasnn tamamen Tanr Haldi’ye adandn gstermektedir.

    Aa Kale, bat ynn doru uzanmakta olup, ana giri kapsnn batsndan U Kale’ye kadar olan alan iinde ok sayda eitli meslek dallarna ait atlye binalar vardr. Bunlar Kale’nin inasndan ok sonra M.. 7. yzylda yaplmlardr. U kale dikdrtgen planldr ve kalker talar, hibir Urartu merkezinde rastlanmayan gzellikte cam gibi przsz ilenmitir. Ta duvar zerine iki kat yaplarn ykntlar arasnda 5 adet “T” biimli siyah andezit kr pencere bulunmutur. Urartu bronz levhalar ile Adilcevaz ta kabartmalarnda ok katl binalar zerinde bu tr kr pencerelerin nasl durduklar ak bir ekilde grlmektedir. U Kale zemin odalarnda da ele geen silahlar arasndaki baz miferler zerinde silah deposunun II. Sarduri’ye ait olduunu gsteren ivi yazs bulunmaktadr.

    avutepe Kalesi’nde bunlardan baka depo binalar, Tanr rmuini’ye ait tapnak (Giriin solundaki andezit bloklar zerinde Kral II. Sarduri’nin iki ta zerindeki adak yazt vardr. ncs ne yazk ki kayptr), tapnan batsnda yan yana uzanan ok sayda atlye, atlye odalarnn birer kap ile ald koridor, bu koridorla geilen batdaki saray, su sarnlar, tuvalet (bu alaturka tuvalet u anda dnyann en eski tuvalet rneidir) fosseptik ukuru, kanalizasyon sistemine ait kalntlar bulunmaktadr.

    Sarayn kuzey sur duvarndan balayan ve ana kayaya zenle oyulmu derin bir kaya yar (poterni) bulunmaktadr. Buras bitirilmeden braklmtr. II. Sarduri’nin kurduu Varto yaknndaki Kayaldere Kalesi’nde de benzer bir kaya yarndan mezar odalarna ulalmaktadr. avutepe Kalesi’ndeki yneticilerin mezar odalar henz bulunamamtr.
    avutepe Kalesi M.. 7. yzyln sonlarnda skit alanlar ile yklmtr. Kale duvarna saplanm bir ok ok ucu ve dier skit buluntular bunu kantlamaktadr.

    Giyimli (Hrkanis)

    Van ilinin 68 km. gneydousunda, Gzelsu (Hoab) Buca’na baldr.
    Burada Serbar Tepesi’nde ta karlrken byk bir Urartu definesi bulunur. 2-3 bin para bronz levhadan oluan bu buluntu grubu Giyimli Definesi olarak tannr.
    Bronz levhalarn en byk zellii Urartu Tanr ve tanralarnn figrleri ile klt trenleri, insan ve hayvan resimlerinin yaplm olmasdr. Bu levhalar adak levhas olarak yaplmlardr. Bulunduklar gnlerde hurda bakr fiyatna kilo ile satlan bu bronz levhalar, Van ve sonra da stanbul antika piyasasna srlmtr. ok ksa bir zamanda Avrupa lkeleri, srail, Amerika ve Japonya’ya kadar gitmitir.

    Ele geirilen levhalarn bir ksm Van Mzesi’nde, bir ksm da Ankara Anadolu Medeniyetleri Mzesi’ndedir. Ayrca Trkiye’nin bir ok mzesinde ve koleksiyoncularn elinde de 800’n zerinde adak levhasnn olduu bilinmektedir.

    Definenin bulunduu Serbar Tepesi fazla yksek deildir. Buras klasik Urartu kalelerine kyasla ok daha basit yaplm kk bir yerlekedir. Bunun nedeni Giyimli kynn ana yollardan uzak, deniz seviyesinden 2400 m. yksekliinde bir yayla yerleimi olmasdr. M.. 7. yzyldaki skit aknlar srasnda yerle bir edilen Urartu kalelerinden kaan halkn saklanmak iin bu dalk blgeye gelerek budaki kuleyi kurmu olduklar dnlmektedir. Bu da bylesine kymetli bir buluntunun burada olmasn aklamaktadr.

    Ernis-Evditepe Erken Demir a Mezarl

    Bugnk Van ehrinin 80 km. kuzeyinde yer almaktadr. Ortasndan karayolunun bir ksm geen mezarlk alan ikiye blnmtr ve ok tahrip olmutur. Mezarlk alannn 1,5 km. kuzeydousunda Keikra Kalesi bulunmaktadr. Aslnda Van Gl’nn kuzeyi sahip olduu corafi konumu nedeniyle Erken Demir a ve Urartu dneminde ok sk yerleime sahne almtr. Evditepe’nin 2 km. batsnda Erken Demir a’na ait Alacahan nekropol, 10 km. batda Deliay Kalesi, 10 km. douda ise Karahan yerlekesi bulunmaktadr.

    Ernis-Evditepe’de yaplan kaak kazlar sonucunda baz buluntularn Van Mzesi’ne getirilmesi zerine burada bilimsel kazlar yaplmtr.
    Buradaki mezarlarn bir ksmnn evresi, kare veya dairesel planl talarla (kromlek) evrilidir. Bir ksm ise oda mezar veya tatan yaplm sandk tr mezardr. Bu mezarlarda demirden eitli eya, tak ve silahlar bulunmutur. Demir tak ve silahlar M.. 11. yzyln sonlarndan M..10. yzyln ikinci yarsna tarihlenmektedir.

    Karagndz Hy

    Van ilinin 35 km. kuzeydousunda, Van Merkez ileye bal eski Karagndz kyndeki su ykselmeleri nedeniyle 1890 rakml Erek Gl’nn kuzeydou kylarnda bir ada durumunu almtr.

    Karagndz nekropol alan kuzeyden gneye doru hafife meyilli alviyal bir dzlkte yer almaktadr. Burada yaplan kaz almalarnda ele geen mezarlardan bir ksm oda mezardr. Dikdrtgen planl olan mezar odalarnn tavanlar kmtr. Odalara mezarn boyutlarna gre 20’den 80’e kadar deien sayda insan gmlmtr. Yeni ceset konulaca zaman eskiler geriye doru toplanarak odada yer almtr. Bu zellii dier Urartu mezarlarndan da tanmaktayz.

    Mezarlarda ele geen ok saydaki anak mlek biim ve bezeme anlay bakmndan iki byk gruba ayrlrlar. Mezar hediyeleri arasnda demirden ss eyalar ve silahlar, ok sayda boncuk bulunmaktadr. Ayrca olak-kuzu tr hayvanlara ait omurga paralarna rastlanmtr.

    Karagndz Hy’nde yaplan kazlarda ise Ortaa’dan Erken Transkafkasya dnemine kadar uzanan 7 yap katnn varl grlmtr. En st iki tabaka Ortaa’a aittir ve 1. yap kat srasnda tepenin zeri mezarlk olarak kullanlmtr. 2. yap katnn altnda uzunca bir boluu izleyerek srasyla Ge Demir a (ki bu 3. yap kat Karagndz’n en ilgin dnemlerinden biridir) gelir. 4.yap kat ise birka evrelidir. Bunlarn en ilginci Urartu Krall dnemine ait olan 4. yap katdr. Urartu tabakasnn altnda Erken Demir a yani 5. yap kat (bu tabaka nekropolle adatr), arkasndan 6. yap kat (Orta-Son Tun a), 7. yap kat ise erken Transkafksasya dnemine aittir ve hyn en kaln tabakasdr.

    Van’da Urartu Sulama Tesisleri

    Urartularn yzeysel su kaynaklarndan yararlanarak yaptklar sulama tesislerini 2 blme ayrmak mmkndr;
    1- Menua veya amram Kanal ile yaplan sulamalar
    2- Kei Gl (Rusa Gl) ve evresindeki kk barajlar vastasyla toplanan sularla yaplan sulamalar.
    puini ile olu Menua, birlikte M..825-815 yllar arasnda devleti idare ederek kuvvetlendirmilerdir. Kral Menua M..800 yllarnda Menua (amram) Kanal’n yaptrmtr. Kanaln suyu, Engil (Hoap) ay’nn vadisinde bulunan 1760 m. kotundaki bir pnardan kmaktadr. Bu pnardan alnan su 56 km. uzunluundaki Menua (amram) Kanal vastasyla Van’n gneyindeki ovaya akar. Karstik formasyonlardan kan bu pnarn debisi 3-4 m3/sn. arasnda deiir. Kanal, Engil ay’nn vadisinden 5 km. uzaklktan gelerek batya ynelir; 25 km’den sonra kuzeye dnerek 56. km’de Van ehrinin gneyindeki araziyi sulayan kanallar besler, 1950-1952 yllarndaki yaplan bir reglatrle Engil ay’nn suyu da bu kanala katlm, Engil Hidroelektrik Santral’nn inaatndan sonra kanaln suyu ok artrlmtr. Yaklak 2795 yldan beri srekli almakta olan kanal bu bakmdan dnyada tek olmaldr.

    II. Rusa (M.. 680-654), yeni baehir Rusahinili’nin ve civarnn su ihtiyacn karlamak iin, Van’n dousunda bulunan 2890 m. kotundaki Kei Gl’nn (Rusa Gl) suyunu barajlarda kabartarak, byk miktarda su depolam ve glden kaynaklanan dereler zerinde barajlar (bentler) yaparak, yaz aylarnda gerekli su salamtr. Gln hidrolojik blgesi 100 km3 ve alan 6 km2’dir. Halen mevcut kk bentlerle 20 milyon m3 su depolanabilmektedir. Urartu devrinde yaplan bentlerden olan gney bendinin bulunduu yer bugnk gln su seviyesinden 10 m. yukarya kadar kabartldn gsterir ki glde depolanan su miktar 50 milyon m3 olmaktadr. Kei Gl’nn kuzeybatsndaki bendin uzunluunun 350 m. olduu anlalmaktadr. Bu bendin suyunun akt dere zerinde dier Urartu bentlerine benzemeyen Faruk Bendi denen bent vardr.
    C14 analizi sonucunda bunda kullanlan ahabn yaklak 1800 ylnda kesildii anlalmtr. Bu sonuca gre bent Osmanl yapsdr.
    Urartu Kral Rusa’nn Toprakkale’nin (Rusahinili) ve etrafndaki arazinin sulanmas iin yaptrd baraja ait Berlin Mzesi’ndeki stelde Kei Gl Rusa Gl olarak adlandrlmaktadr ve sulamann nasl yapld anlatlmaktadr.

    Van’n 70 km. kuzeyinde bulunan Muradiye’de de ayn sistemle yaplm 5 m. yksekliinde bir bent vardr. Van Gl’nn batsndaki Adilcevaz’da tepe uzunluu 57 m., genilii 17 m. olan ayn ekilde ina edilmi bir Urartu bendi bulunmutur.
    Urartularn hkim olduklar blgelerde yaplan su tesislerinin devrinin en ileri tekniiyle gerekletirildii anlalmaktadr. Kei Gl zerinde su depolamak iin yaplanlar, Urartularda iyi bir mhendislik bilgisinin bulunduunu kantlar.

    Kehrizler

    Van’da ilk sulama kanallar ve barajlar M.. 9. ve 6. yzyllar arasnda Urartular zamannda yaplmtr. Bunlarn en nemlisi Menua (Semramis/amran) sulama kanaldr. Urartu Kral Menua tarafndan yaptrlmtr. Su kayna Grpnar ilesinin Yukar Kaymaz ky yaknlarnda, Baet Da’nn kalker kayalklarndan domaktadr. Van’n ime suyu bu kaynaktan salanmaktadr. Menua/amran Kanal dnya mhendisliinin bir harikas olarak getii yerlere hayat vermi olup, ilevini gnmzde de srdrmektedir. 51 km. uzunluundadr. Grpnar, Edremit ve Van’ sulayarak gzergahn tamamlar.

    Dier yandan, Van’da ime ve sulama suyu amacyla gemii Urartulara uzanan, Osmanllar dneminde yaplan en nemli su tesislerinden biri de “Kehriz”dir. Kehriz olarak adlandrlan ve yer altnda alan galerilerin biriktirdii sularn toplanmasyla elde edilen kaynak sudur. Bu sisteme Orta Asya Trk devletlerinde “Kares” denilmektedir. in, Afganistan’da da ayn sisteme pek Yolu zerinde rastlanabilmektedir. 6 Kerhiz Eski Van kentinde 24 Kerhiz ise bugnk Van’n bulunduu ehir merkezindedir. Ancak bu kerhizlerden yalnzca Eski Yengi ve Vakf Kerhizleri ilevine devam etmektedir. Suyu yumuak ve temiz Kehriz suyu ehir ebekesinin kesildii dnemlerde su ihtiyacn karlamaktadr.

    Geva

    Van il merkezinin 37 km. gneyinde, Van-Tatvan karayolu zerinde yer alr. Urartular dneminden beri iskana sahne olan Geva’ta M.S.14.yzyla ait Seluklu mezarl zellikle dikkat ekicidir. Urartularca kurulmu ve sonradan Seluklular tarafndan da kullanlm olan kalenin gneyinde yer alan Halime Hatun Kmbeti ve 400’den fazla mezar ieren mezarlk Seluklu ta sanatnn kendine zg yapsn, ssleme ve hat sanatnn en gzel rneklerini gzler nne sermektedir.
    23:11
    Turab Kzlar Maaras

    Van’n 76 km. gneydousundaki Yedisalkm (Put) ky snrlar iinde yer alan bir maaradr. Maara 7 km. uzunluundaki bir kanyonun gney yamacnda, vadi tabanndan 78 m. ykseklikte, nnde doal bir teras bulunan iki ayr blmden oluur.
    Terasn kuzeydousundaki 1 no’lu maara’nn biri terasa alan 6 m. yksekliinde iki az vardr. kinci azn sonunda, hayvan kan kullanlarak yaplm duvar resimleri bulunmaktadr. 5 m’lik bir alana yaylan ak krmz renkli bu resimlerde geyik, yaban keisi, ana tanra ve geyik stnde ayakta duran Tanr betimlemeleri grlmektedir. Bunlardan baka avla ilgili kompozisyonlar da vardr.

    Bu maarann 18 m. batsnda yer alan 2 no’lu maarann kuzeybatya alan tek bir az vardr. Bu azn iki yanna dalm duvar resimlerinde ak krmz ve koyu kahve renkte iki ayr dnemde birbiri stne yaplm figrler vardr. Gneybat duvar stndeki kompozisyon Byk Pano, kuzeydou duvarndaki ise Kk Pano alarak tanmlanmaktadr.

    Kk Pano’da, reme organlar abartlarak betimlenmi drt erkek figr Byk Pano’da ise dans eden tanralar, hayvan stnde tanra, av sahneleri, yaban keileri ve tanmlanamayan baz hayvanlar yer almaktadr. Maaradaki resimler M.. 5000-8000 arasna tarihlenmektedir.

    Aa ve Yukar Anzaf Kaleleri

    Urartu Krall’nn kurulu dnemine ait olan bu kalelerden Aa Anzaf Kalesi, Bakent Tupa’nn 11 km. kuzeydousunda, bu gnk Van-ran kara ve demiryolunun hemen yaknnda bulunmaktadr. Dneminde savunma ynnden byk neme sahip olan kale, douda kuzeybat ran ve kuzeyde Transkafkasya’dan gelerek Tupa’ya inen tarihi karayollarnn son dm noktasndadr.
    Burada yaplan kazlarda ele geen ina yaztlarndan Urartu Kral puini (M.. 830-810) tarafndan kurulduu anlalmtr.62x98 m. byklnde dikdrtgen bir plana sahiptir.

    Aa Anzaf Kalesi’nin ayn dnemde kurulan Van Ovas’nn kuzeyindeki Kalecik ile ovann gneyindeki Zirvistan kalelerinden ayran en nemli zellii, kurtin ve bastiyonlara kale duvarlarnda rastlanlmamasdr.
    Kral puini dneminde kurulan kalelerin en eski rnei olan kalenin kurtinsiz ve bastionsuz benzerine ne Transkafkasya ve Kuzeybat ran’da ne de Doa Anadolu Blgesi’nde rastlanlmtr.

    Yukar Anzaf Kalesi: Aa Anzaf Kalesi’nin 900 m. gneyinde yer almaktadr. Urartu Kral puini’nin olu Menua (M.. 810-786) tarafndan kurulmutur. Aa Anzaf Kalesi’den on kat daha byktr. Aa Anzaf Kalesi’nden farkl olarak, tarmdan elde edilen rnlerin depoland ok nemli bir retim merkezi olarak kurulmutur. Kalenin duvarlar kurtin ve bastionludur. Erken dnem Urartu kalelerinin kale duvarlarnn en gzel rneklerinden birini yanstmaktadr. Ayn zamanda Urartu Krall’nn en nemli klt merkezlerinden birini oluturmaktadr. Tanr Haldi adna yaptrlan en eski kare planl tapnak buradadr. Kalenin dousuna ve kuzeybatsndaki kayalklarn dzeltilen ksmlarna, eitli biimlerde antsal kaya iaretleri yaplmtr. Oyularak yaplan bu 22 iaret, kalenin kutsalln simgelemektedir. Haldi Tapna’nn batsnda, tanrya adanan eya ve silahlarn durduu kk bir odada bulunan adak kalkan zerinde betimlenen ve imdiye dek benzerine rastlanmayan Urartu Tanrlar, Urartu panteonu hakkndaki bilgileri zenginletirmitir.
    Burada Kral Menua tarafndan yaptrlan baraj, geirdii kk onarmlar ile gnmzde bile almaktadr.

    Kalenin hemen gneyinde bulunan ve evresi kaln bir duvar ile evrili Aa Kent ise erken dnem Urartu yerleim merkezlerinin en nemli rneklerinden biridir.
    Buradaki yaplar arasnda; dou kaps, depo yaplar, byk kule, kuzey ve gney kaplar, mutfak yaplar, pitoslu yaplar, Haldi Tapna ve kuzeybat yaplar bulunmaktadr.

    Yoncatepe Kalesi ve Nekropol

    Yoncatepe, M.. 2. binin ortalarndan beri kurak bir iklimin srd Van blgesinde Varak ve Erek dalarndaki zengin su kaynaklar ve otlaklara giden yollar denetleyen stratejik bir noktada kurulmutur. Kalenin yaklak 800 m. kuzeyinde yer alan ve Harabe Baraj olarak adlandrlan sulama tesisi Dou Anadolu’daki barajlarn en eski rneklerinden biridir.
    Yoncatepe’nin Erken Demir a’ndaki nemini Urartu Krall dneminde de koruduunu, 1 km. kuzeydoudaki Bakral ky iinde bulunan Yedikilise’nin (Varak Kilisesi) duvarlarnda devirme malzeme olarak kullanlan Menua’ya ait ok saydaki ivi yazl kitabesi dorulamaktadr.

    Yoncatepe’de akropol, sivil yerleme ve nekropol alanlarnda kazlar yaplmtr.

    Akropol: Alann tmne yaylan bir mimari yap kompleksinin izleri grlmtr. Oda duvarlarnn i ksmnda kilden yaplm 3 mm. kalnlnda sva tabakalarna rastlanmtr. Bu sva tabakalarnn baz blmlerinde beyaz badana kalntlar saptanmtr. Meknlarn byk blmnde iddetli bir yangnn izleri grlmektedir.

    Nekropoln yaylm alann belirlemek amacyla yaplan sondajlar srasnda, kalenin hemen kuzey eteklerinde ve nekropol alannn hemen dousunda, sivil yerleme olabilecek bir mimari kompleks ortaya karlmtr.
    Yoncatepe nekropolndeki aratrmalarda ok sayda mezar aa karlmtr. Mezarlarda ok sayda iskelet, mezar hediyesi, l yemei olarak konulmu kkba ve bykba hayvanlara ait kemikler, arpa, buday, yulaf gibi tahl taneleri ve zm ekirdekleri, ok sayda kpek iskeleti bulunmutur.

    Yoncatepe mezarlarnda anak mleklerle birlikte l hediyesi olarak mezara ok sayda demirden ss eyas ile trensel silahlar konulmutur. Kama, haner, kk baklar en ok rastlanlanlardr. Demirin aksine tun mezar hediyeleri azdr. Nadir olarak da altn taklara rastlanmtr. Ayrca gm, kurun,kalay, antimon,tuntan yaplm tak ve ziynet eyalarnn yan sra ok sayda akik, kornalin, cam, firitten yaplm boncuk da ortaya karlmtr.
    Nekropolden karlan anak mleklerin ou teknik, biim ve bezeme bakmndan Erken Demir a iin karakteristiktir.

    Ernis-Evditepe Erken Demir a Mezarl

    Bugnk Van ehrinin 80 km. kuzeyinde yer almaktadr. Ortasndan karayolunun bir ksm geen mezarlk alan ikiye blnmtr ve ok tahrip olmutur. Mezarlk alannn 1,5 km. kuzeydousunda Keikra Kalesi bulunmaktadr. Aslnda Van Gl’nn kuzeyi sahip olduu corafi konumu nedeniyle Erken Demir a ve Urartu dneminde ok sk yerleime sahne almtr. Evditepe’nin 2 km. batsnda Erken Demir a’na ait Alacahan nekropol, 10 km. batda Deliay Kalesi, 10 km. douda ise Karahan yerlekesi bulunmaktadr.

    Ernis-Evditepe’de yaplan kaak kazlar sonucunda baz buluntularn Van Mzesi’ne getirilmesi zerine burada bilimsel kazlar yaplmtr.
    Buradaki mezarlarn bir ksmnn evresi, kare veya dairesel planl talarla (kromlek) evrilidir. Bir ksm ise oda mezar veya tatan yaplm sandk tr mezardr. Bu mezarlarda demirden eitli eya, tak ve silahlar bulunmutur. Demir tak ve silahlar M.. 11. yzyln sonlarndan M..10. yzyln ikinci yarsna tarihlenmektedir.

    Karagndz Hy

    Van ilinin 35 km. kuzeydousunda, Van Merkez ileye bal eski Karagndz kyndeki su ykselmeleri nedeniyle 1890 rakml Erek Gl’nn kuzeydou kylarnda bir ada durumunu almtr.
    Karagndz nekropol alan kuzeyden gneye doru hafife meyilli alviyal bir dzlkte yer almaktadr. Burada yaplan kaz almalarnda ele geen mezarlardan bir ksm oda mezardr. Dikdrtgen planl olan mezar odalarnn tavanlar kmtr. Odalara mezarn boyutlarna gre 20’den 80’e kadar deien sayda insan gmlmtr. Yeni ceset konulaca zaman eskiler geriye doru toplanarak odada yer almtr. Bu zellii dier Urartu mezarlarndan da tanmaktayz.

    Mezarlarda ele geen ok saydaki anak mlek biim ve bezeme anlay bakmndan iki byk gruba ayrlrlar. Mezar hediyeleri arasnda demirden ss eyalar ve silahlar, ok sayda boncuk bulunmaktadr. Ayrca olak-kuzu tr hayvanlara ait omurga paralarna rastlanmtr.

    Karagndz Hy’nde yaplan kazlarda ise Ortaa’dan Erken Transkafkasya dnemine kadar uzanan 7 yap katnn varl grlmtr. En st iki tabaka Ortaa’a aittir ve 1. yap kat srasnda tepenin zeri mezarlk olarak kullanlmtr. 2. yap katnn altnda uzunca bir boluu izleyerek srasyla Ge Demir a (ki bu 3. yap kat Karagndz’n en ilgin dnemlerinden biridir) gelir. 4.yap kat ise birka evrelidir. Bunlarn en ilginci Urartu Krall dnemine ait olan 4. yap katdr. Urartu tabakasnn altnda Erken Demir a yani 5. yap kat (bu tabaka nekropolle adatr), arkasndan 6. yap kat (Orta-Son Tun a), 7. yap kat ise erken Transkafksasya dnemine aittir ve hyn en kaln tabakasdr.

    Tupa (Van)

    Urartu bakenti Tupa’nn sitadelinde, gnmzde de Urartu mimarlnn zgn tasarmlarn grmek mmkndr. Ayrca Tupa ve evresindeki in-situ yaztlara ilaveten, daha sonraki dnemlerde devirme yap malzemesi olarak kullanlan steller, stel ve stun kaideleri ve dier mimar paralar zerinde yer alan 100’u akn yazt, bize Tupa’nn nemi ve ina faliyetlerini kantlamaktadr. Bilinen en eski in-situ yazt Sardurburcu zerindedir.

    Tupa sitadelinde bulunan antsal yaplar unlardr;
    Sardurburcu/Madrburcu: Sitadelin bat ucunda, kuzeybat eteklerindedir. Yerel ad “Madrbur”tur. ehrin en eski krali yapsdr ve I. Sarduri tarafndan yaptrlmtr. Dikdrtgen planl olup, mevcut 5 ta dizisinin ykseklii ortalama 4,00 m’dir. Ant, her biri 8-10 ton arlnda, zenle yontulmu devasa kalker bloklarla ina edilmitir. Bu bloklarn zerinde, 3’ douda, dier 3’ de bat cephede yer almak zere 6 kez yenilenen ina yazt yeni Assur ivi yazs ile Assur dilindedir.

    Kale:
    Yukar sitadel, Van kayalnn en yksek ksmdr. Gneydeki trmanlmas ok g sarp uurum dahil, etraf epeevre gl surlarla evrilmitir. Surun ta bedenleri, Urartu dnemine aittir. Bunun zerindeki ta ve kerpi eklentiler ise Urartu’nun yklmasndan I. Dnya Sava’na dek eitli zamanlara aittir. kaleye giri batdandr. Tupa ehrinin ilk saraylar ve en eski tapna burada yer almaktayd. Tapnaktaki ift celladan biri muhtemelen ba tanr Haldi’ye dieri ise “ata klt”ne tahsis edilmiti.

    Kral Mezar Yaplar:
    Sitadeldeki yksek dzeyde bir iilii yanstan grkemli mezar yaplar, Urartu antsal kaya mimarlnn en nemli eserlerindendir.
    Bu yaplar plan olarak, byk bir ana alan ve bu salona balantl olan kral ve ailesinin mezar odalarndan olumaktadr. En eski kral mezar yaplar Byk Platform’da yer alr. Bu mekanlarn Osmanl dnemi boyunca silah, cephanelik, erzak deposu ve atlye olarak kullanldn, 17. yzyla ait bir Osmanl planndan ve Evliya elebi’nin Seyahatname’sinden reniyoruz.

    Byk Platform’da yer alan mezarlar iinde I. Sarduri, puini ve Menua Mezar, II.Sarduri, Kremasyon geleneindeki mezar, I. Argiti’nin Mezar yer almaktadr.

    Yeni Saray, Menua Sirini (Tanrlara sunulacak kurbanlk hayvanlarn muhafaza edildii ahr) Anal Kz Kutsal Alan (Hazine Kaps) Yukar Sitadel’de yer alan dier yaplardr.
    Tupa Aa ehir-Van Kalesi Hy, sitadelin kuzuy eteklerinin 70 m. kadar kuzeyinde, sarp Van Kayalna paralel olarak ovann dzlnde uzanmaktadr.

    Burada yaplan kaz almalar, Van Blgesinin yerleim tarihinin aydnlanmasna byk katk salamtr. Aa ehrin nce sitadelin gneyindeki kuytu alanda kurulduu kesindir. Bu ksm kn iddetli kuzey rzgrlarndan Van kayal sayesinde korunmaktadr. Bu nedenle ncelikle tercih edilmitir. Ortaa’dan gnmze ulaan etraf sur ve hendekle evrili eski Van ehri de buradadr.

    Van Kalesi Hy M.. 3. binylda Eski Tun a’ndan itibaren iskan edilmitir. M.. 3. ve 2. binyla tarihlenen seramik rnekleri, zellikle Urmia Ware denilen 2. binyl polikrom (ok renkli) anak mlekleri nemlidir. Demir a buluntular ise daha youndur. Kuzeyde Kafkasya’da Ermenistan, batda Malatya-Elaz yresi, douda Urmiye Gl’nn bat kylarna kadar uzanan bir alanda da karlalan az kenar oluk bezemeli seramik trleri, blgede Urartu Krall ncesine giden bir kltr birliini kantlamaktadr.

    Toprakkale

    Urartu Krall’nn ikinci bakenti olan Toprakkale, Van Ovas’nn kuzeydousundaki Zmzm Da kayalklarndadr. Urartu Kral II. Rusa tarafndan kurulduundan kaleye Rusahinili (Rusa’nn kurduu kent) ad verilmitir. Toprakkale, Assur Kral III. Tiglatpilaser’in M.. 735 ylnda Tupa’ya yapt seferden sonra, savunmaya daha elverili olmas nedeniyle kurulmutur.

    Kurulan yeni bakentin su gereksinimini salamak amacyla Van Ovas’nn dousunu yarm ay eklinde evreleyen Erek Da’nn dousunda yen bir baraj yaptrlmtr. Urartu sulama tesislerinin en gelimi rneini oluturan ve Rusa Baraj olarak anlan barajn iki ayr gvde duvar vardr ve deniz seviyesinden 2544 m. yksekliindedir. Rusa Baraj’nn yanna diktirilen ve 1899 ylnda Berlin Pergamon Mzesi’ne karlan ivi yazl andezit stel zerinde Kral II. Rusa’nn baraj ve Rusahinili ehrini nasl yaptrd ve ekilmi topraklar nasl iledii anlatlmaktadr.

    Toprakkale’den yasa d yollarla yurt dna karlan eserlerin bir ou bugn Berlin’de Vorderasiatische Museum ile Londra’da British Museum’da sergilenmektedir.
    Toprakkale, dier Urartu Kaleleri gibi M.. 7. yzyln sonunda balayan skit aknlar sonucunda yklmtr.

    Van Mzesi

    1930’lu yllarda Van’da grev yapan Milli Eitim Mdr Mustafa Noyan tarafndan tanabilir kltr varlklar Van merkezinde toplanmaya balanmtr. 1932 ylnda yaplan bir depo binas Van mzesinin ilk temelini oluturmutur. ncelikle blgede ok sayda bulunan Urartu ivi yazl zafer stelleri ile Akkoyunlu ve Karakoyunlulara ait ko ve koyun eklindeki mezar talar bulunduklar yerlerden toplanarak bu depo binasna nakledilmitir. Satn alma ya da arkeolojik kazlar sonucunda ortaya karlan eserlerin daha iyi korunup tehir edilmesi iin 1972 ylnda Van Mzesi kurulmutur.

    Mze bahesinde yer alan ta eserler blm, mzenin zemin katnda yer alan 18,30x7,20 m. llerindeki arkeolojik eserler salonu ve ii avludan olumaktadr. Mze bahesinde Urartu dnemine ait ivi yazl zafer stelleri, kitabeler ve Tanr Teieba kabartmas, Akkoyunlu ve Karakoyunlular dnemine ait ko ve koyun eklindeki mezar talar yannda Seluklular dnemine ait mezar talarndan oluan zengin bir ta eserler koleksiyonu sergilenmektedir.

    Arkeolojik eserler salonunda prehistorik dnemden Urartu dnemi sonuna kadar olan eserler kronolojik bir srayla tehir edilmektedir. Tilkitepe ve Kzdam yerlemelerinden elde edilen obsidyen ve kemik aletlerden oluan prehistorik buluntular, M.. 3. bine ait aletler ve seramikler ile M.. 2. bine ait boya bezemeli seramik rneklerinin yer ald bu salonda asl nemli grubu Urartu dnemi eserleri oluturmaktadr. Karagndz nekropol kazsna ait mezar buluntular, avutepe, Toprakkale, Van Kalesi, Anzaf Kaleleri ve Ayanis Kalesi kazlarnda ortaya karlm olan pimi topraktan anak ve mlekler, bronzdan miferler, kllar, kemerler, mutfak kaplar ile duvar mozaikleri gibi buluntular yannda satn alma yoluyla mzeye kazandrlm olan dier eserler Urartu dneminin ihtiamn gzler nne sermektedir.
    Ta eserler salonu olarak adlandrlan i avluda ise Neolitik dneme ait Tiriin Yaylas kaya resimleri, Urartu dnemine ait ivi yazl kitabeler ve Geva Seluklu Trk Mezarl’ndan getirilen ta sandukalar sergilenmektedir.

    Etnografik eserler salonunda Van-Hakkri yresine zg kilimlerin oluturduu esiz bir dokuma eserler koleksiyonu, Van yapm gm kemerler, bilezikler, tepelikler, kpeler, gerdanlklar ile ttn tabakalar, deiik malzemelerden tespih ve azlklar ile bronzdan mutfak kaplar tehir edilmektedir. Deiik tarihlere ait el yazmas Kuran- Kerim’ler ve edebi eserlerin yer ald etnografik eserler salonunun bir blmnde, Van’n otantik yapsn gzler nne seren ark Kesi de ziyaretilerin beenilerine sunulmutur.
    Ermeni Katliam Seksiyonu’nda ise, 1915 ylnda Ermeni eteleri desteinde Van’ igal eden Rus kuvvetlerinin gerekletirdikleri katliamlarda ehit edilen Trklere ait iskeletler ve katliamlar ile ilgili buluntular yer almaktadr.

    Tupa ehri

    Urartu Krall’nn bakenti 200 yl boyunca Tupa ehri olmutur. Saraylar, tapnaklar, resmi devlet depolar kale ksmnda, halkn oturduu yerler ise kalenin eteklerinde geni bir alana yaylm olan dzlkteydi. Krallar ve yaknlar Van Kalesi zerindeki grkemli mezar odalarnda gmlmlerdi. Fakat kalabalk halk kesiminin gm alan bulunamamt. Altntepe’de yaplan almalar bu sorunu zm ve Urartu dnemi nekropol, sitadelin 2. km. kadar kuzeyinde bulunmutur. Bu alan modern kentin kuzeybatsndadr. Bugn ksmen buday tarlalar ve gittike byyen Altntepe Mahallesi’nin altnda kalmtr. Karayolunun yapm srasnda ve byk lde kaak kazlarla tahrip edilen nekropol, burada zaman zaman bulunan Urartu altnlar yznden Altntepe adm tamaktadr.

    Altntepe nekropolnde incelenen mezarlar, kaya mezar, urne mezar, basit toprak mezar olmak zere tr gmnn varln ortaya kartmtr. ncelenen mezarlar daha ok M.. 8. ve 7. yzyllara aittir.


    Powered by vBulletin® Version 3.8.9
    Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.
    Content Relevant URLs by vBSEO 3.6.0
    | islamiforumlar.net | Sitemap | Gizlilik Politikas | Kullanm artlar

    Tm Haklar Sakldr.
    Bu websitesinde Bulunan Yazlar
    AKTF KAYNAK LNK belirtilmeden kullanlamaz.