- Katılım
- 22 Şubat 2011
- Mesajlar
- 9,107
- Tepkime puanı
- 81
Mahidevran Sultan ya da Mahidevran Gülbahar Sultan (-ö.1580) Osmanlı padişahı (Sultanı) Kanuni Sultan Süleyman'ın hasekilerinden biridir.
Saraydaki yaşamı
Mahidevran Sultan 1498 yılında Arnavutlukta doğmuştur. Kanuni tahta çıkmadan önce Manisa valisi olarak görev yapmaktayken gözdeleri arasına girmiştir. 1515 yılında Kanuni'nin en büyük erkek çocuğu olan Şehzade Mustafa'yı dünyaya getirdi. 1520 yılında eşinin padişah olması üzerine çocuğuyla birlikte İstanbul'a geldi. Bu sırada Hürrem Hatun saray haremine girmişti ve kısa zamanda Kanuni'nin en sevdiği eşi haline gelmişti. 1521 yılında Hürrem Sultan da bir erkek çocuk dünyaya getirdi.Ve entrikalarla Mahidevran Sultan'ı daha da gözden düşürmüştür.
Sancak Beyliği Dönemi
Şehzade Mustafa yetişkinliğe ulaşınca Osmanlı geleneğine uyarak Manisa'ya vali olarak gönderildi. Yine gelenek olduğu üzere annesi Mahidevran Sultan da oğluyla birlikte Manisa'ya gitti. Şehzade Mustafa'nın Kanuni'nin en büyük oğlu olması ve sevilen bir şehzade olması nedeniyle babasından sonra tahta çıkması bekleniyordu. Ancak Kanuni 1553 yılında oğlu Mustafa'yı kendisini tahttan indirmeyi planladığı inancıyla boğdurttu. Hürrem Sultan'ın Kanuni'yi bu kararında etkilediği inancı yaygındır.Mahidevran Sultan'a, II. Selim’in kendisine bir ev almasıyla da kiradan kurtuldu. Nispeten rahat yaşamaya başladı.Hürrem Sultan'ın ölümü üzerine ve Hürrem Sultan'ın oğlu II. Selim tahta çıkmasıyla Mahidevran Sultana maaş bağlattı.
Yani kısaca Mahidevran Sultan'ın Şehzade Mustafa ile birlikte Manisa'ya Sancak Beyliği görevini yerine getirmeye gitmesi, sarayı Hürrem Sultan'a bırakması ve üstünede Valide Sultan olan Ayşe Hafsa Sultan'ın ölümü Mahidevran Sultan'ın arkasındaki gücün çekilmesiyle onu yoksulluğa ve zorlu bir yaşama itmiştir. Son demlerinide Bursa'da oğlunun Türbesi başında 1580'li yıllarında vefat etmiştir.
Hayır işleri
Oğlunun ölümü üzerine “Mustafa-i Cedid Türbesi” denilen bir türbe yaptırarak vazifelilere (imam, müezzin, katip ve nazır) maaş bağladıktan başka, kurban kesilmesi, aşure pişirilmesi, ruhuna dua gönderilmesi ve türbenin tamiri için de oturduğu evi, iki değirmeni ve yüz bin dirhem gümüş akçe vakfetti.
Muhibbi'den Mahidevran Sultan'a Gazel
Mihr ü kahrından yüzün döndürmeye aşıkların Sen tururken husreva varup kime yalvareler
Ol saçı Leyli Muhibbi'yi ne gam Mecnun ide Ademi divane eyler çün peri ruhsareler
Tercümesi;
Güneş aşıkların kahrından yüzünü döndürmez Sen dururken padişah gidip kime yalvarsın
O siyah saçlı muhibbiyi mecnun, İnsanı divane eder onun güzel yanakları

Saraydaki yaşamı
Mahidevran Sultan 1498 yılında Arnavutlukta doğmuştur. Kanuni tahta çıkmadan önce Manisa valisi olarak görev yapmaktayken gözdeleri arasına girmiştir. 1515 yılında Kanuni'nin en büyük erkek çocuğu olan Şehzade Mustafa'yı dünyaya getirdi. 1520 yılında eşinin padişah olması üzerine çocuğuyla birlikte İstanbul'a geldi. Bu sırada Hürrem Hatun saray haremine girmişti ve kısa zamanda Kanuni'nin en sevdiği eşi haline gelmişti. 1521 yılında Hürrem Sultan da bir erkek çocuk dünyaya getirdi.Ve entrikalarla Mahidevran Sultan'ı daha da gözden düşürmüştür.
Sancak Beyliği Dönemi
Şehzade Mustafa yetişkinliğe ulaşınca Osmanlı geleneğine uyarak Manisa'ya vali olarak gönderildi. Yine gelenek olduğu üzere annesi Mahidevran Sultan da oğluyla birlikte Manisa'ya gitti. Şehzade Mustafa'nın Kanuni'nin en büyük oğlu olması ve sevilen bir şehzade olması nedeniyle babasından sonra tahta çıkması bekleniyordu. Ancak Kanuni 1553 yılında oğlu Mustafa'yı kendisini tahttan indirmeyi planladığı inancıyla boğdurttu. Hürrem Sultan'ın Kanuni'yi bu kararında etkilediği inancı yaygındır.Mahidevran Sultan'a, II. Selim’in kendisine bir ev almasıyla da kiradan kurtuldu. Nispeten rahat yaşamaya başladı.Hürrem Sultan'ın ölümü üzerine ve Hürrem Sultan'ın oğlu II. Selim tahta çıkmasıyla Mahidevran Sultana maaş bağlattı.
Yani kısaca Mahidevran Sultan'ın Şehzade Mustafa ile birlikte Manisa'ya Sancak Beyliği görevini yerine getirmeye gitmesi, sarayı Hürrem Sultan'a bırakması ve üstünede Valide Sultan olan Ayşe Hafsa Sultan'ın ölümü Mahidevran Sultan'ın arkasındaki gücün çekilmesiyle onu yoksulluğa ve zorlu bir yaşama itmiştir. Son demlerinide Bursa'da oğlunun Türbesi başında 1580'li yıllarında vefat etmiştir.
Hayır işleri
Oğlunun ölümü üzerine “Mustafa-i Cedid Türbesi” denilen bir türbe yaptırarak vazifelilere (imam, müezzin, katip ve nazır) maaş bağladıktan başka, kurban kesilmesi, aşure pişirilmesi, ruhuna dua gönderilmesi ve türbenin tamiri için de oturduğu evi, iki değirmeni ve yüz bin dirhem gümüş akçe vakfetti.
Muhibbi'den Mahidevran Sultan'a Gazel
Mihr ü kahrından yüzün döndürmeye aşıkların Sen tururken husreva varup kime yalvareler
Ol saçı Leyli Muhibbi'yi ne gam Mecnun ide Ademi divane eyler çün peri ruhsareler
Tercümesi;
Güneş aşıkların kahrından yüzünü döndürmez Sen dururken padişah gidip kime yalvarsın
O siyah saçlı muhibbiyi mecnun, İnsanı divane eder onun güzel yanakları
- Şiir 1517 yılına aittir.
Moderatör tarafında düzenlendi: