Anoreksiya nevroza

ömr-ü diyar

Uzman Kardeşimiz
Üyemiz
Mesajlar
3,351
Yeme Bozuklukları - - SIFIR BEDEN Hastalığı ?

1) Anoreksiya nervoza
2) Bulimya nervoza
3) Nonspesifik yeme bozuklukları
4) Binge Eating “Oburluk”
5) Akşam yeme sendromu

1. Anoreksiya Nervoza

DSM IV
Teşhis kriterleri

* Kilo almaya karşı koyma, beden ağırlığının beklenenin %85’inin altına düşmesi
* Kilosu düşük olmasına karşın kilo almaktan ve şişmanlamaktan korkma
* Bedenin algılanmasında bozukluk, kilo kaybının reddi
* Menarş sonrasında üç siklus süren amenore

• Ortalama başlama yaşı: 17

• Biri 14 yaşında diğeri 18 yaşında olmak üzere iki kez yaşamda sık görülür.

• İnsidans: Kızlarda: 8/100.000
• Erkeklerde: 0.5/100.000
Ölüm oranı: % 5.9

Kültürel risk faktörleri

* Güzelliği ve mutluluğu zayıflıkla eşdeğer görme

* Görsel medya aracılığı ile bu değerlerin yaygınlaşması

* Vücudu önemli bulma durumu

Ailesel Risk Faktörleri

* Aşırı koruyucu, rijit, sorunları çözmede başarısız, cesaretlendirme ve desteğin olmadığı

* Yeme, diet, kilo veya görünüm konusunda çok zaman harcayan

* Aile bireylerinde yeme veya dikkat bozukluğu

Bireysel Risk Faktörleri

* Kadın olma
* Adolesan olma
* Hafifçe şişman olma
* Kendine güvenin düşük olması
* Kimlik ve otonomi hissi ile sorunları olması
* Obsesif kişilik yapısında olma
* Vücudunu algımada sorunu olma
* Akranları veya aile üyeleri ile yarışma hissi içinde olma

* Çocukluktaki olumsuz yaşantılar
* İmmatür savunma düzenekleri
* Anne-baba beklentileri
* Çocukluk çağı anksiyete bozuklukları
* Çocukluktaki cinsel taciz

Temel bozukluk

Bruch, anoreksiya nervozalı hastalarda üç psikolojik
bozukluk tanımlamıştır

* Beden imgesi bozukluğu,
* Bedenden gelen duyumları doğru algılama ve yorumlamada bozukluk
* Tüm düşünce ve etkinliklerde kendini gösteren yetersizlik duygusu (çekirdek psikopatoloji)


Bu hastaların sadece başkalarından gelen isteklere yanıt verdiklerini, bir şeyi kendi istedikleri için yapmadıklarını söylerler*

İç-kendi standartlarına güvenemeyen bu çocuklar dış kılavuzlara (ebeveynleri gibi) yönelirler.

Daima ebeveynlerini mutlu edecek şeyleri yapmaya çalışırlar, bu nedenle anorektiklere "model /ideal çocuk" da denir; fakat gerçek kendi güvenlerini geliştiremezler

Kendi davranışlarını, ihtiyaçlarını,dürtülerini ve hatta bedenlerini yönetmedikleri ve kendi çekim merkezlerinin olmadığı duygularını yaşarlar**

Ergenlik yaklaştığında özerklik geliştirme gerekliliğinin baskısını hissederler ama yapamadıklarını da farkederler

Çaresizlik duygularını yenmek için beden ağırlığı, biçimi ve yeme davranışları üzerinde aşırı bir denetim sağlamaya çalışırlar
Bunu başaranlarda anoreksiya nervoza

Başaramayanlarda ise dalgalı bir seyir gösteren (binge-purge) tıkanırcasına yeme nöbetleri ve uygunsuz telafi davranışları yani bulimiya nervoza gelişmektedir

SCOFF soruları ?

l Fazla yemeni kontrol etmede zorlanıyormusun ?
l Tok olduğun zaman kendini hasta olarak görüyormusun ?
l Yakın bir zamanda kilo kaybettin mi (son üç ayda 6.5 kilo) ?
l Çok zayıf olduğun söylendiği halde kendin şişman olduğuna inanıyormusun ?
l Yemenin hayatına tamamen hakim olduğuna inanıyormusun ?

Her evet bir puan. Anoreksiya nervoza tanısı için 2 puan yeterlidir.



Özellikler

• Önceleri yavaş sonra hızlı kilo kaybı
• Kusma, laksatif, diüretik, egzersiz
• Kiloya bağlı kendine güven
• Kilo verme: disiplin
• Kilo verememe: self kontrol bozukluğu
• Yemek ile obsesyonel uğraşlar (başkalarına yedirme gibi)
• Herkesle birlikte yemekten kaçınma
• Hiperaktivite

Klinik Sınıflama

Hafif- İdeal vücut ağırlığının %10 undan aşağıda olması ve minimal vücut algısının bozulması

Orta- İdeal vücut ağırlığının %10-25 inin kaybı ve bazı klinik bulguların olması

Ağır – İdeal vücut ağırlığının %25-30 unun kaybı ve semptomatik hipotansiyon veya senkop, kalp atımının 30-40 vurum/dak dan aşağıda olması, aritmi veya uzayan QT aralığı

Tedavi

• Defisitlerin yerine koyulması (Çinko , Magnezyum, Omega 3 yağ asitleri
• Dinamik ve davranışçı psikoterapiler, grup terapileri
• Farmakoterapi

* Antidepresanlar (SSRI, klomipramin)
* Antipsikotik (pimozid, klorpromazin)
* İştah açıcılar (Siproheptadinler)
* Prokinetik ajanlar (Metaklopramidler, Sisapridler)

Prognoz (Akibet)
l Spontan remisyon (İYİLEŞME), tedavi ile remisyon, remisyon-NÜKS
l %8-15 ÖLÜM (12 yıl+ ⇒ %20)
l %20 ömür boyu anorektik
l %40 tedavi ile iyileşme
l 12-15 yaş grubunda başlayanlarda prognoz daha iyi
l İNTİHAR %2-5

2. Bulimiya Nervoza
l Bulimiya: Bous + Limos-Öküz açlığı
l Binge (tıkınırcasına yeme)
l Purge: Kusma, laksatif, diüretik kullanma
l Purge dışı kompanzatuar yöntemler: açlık, egzersiz

DSM IV Teşhis kriterleri

* Üç ay içinde haftada ikiden fazla yeme atağının olması
* Çıkarma (purging) tipi, kendi kendine kusma, laksatif veya diüretik kullanma
* Çıkarma olmayan (non-purging) tipinde, aç kalma, aşırı egzersiz
* Vücut ağırlığı veya şeklinden vücut algısının aşırı derece etkilenmesi
* Anoreksiya nervoza atakları sırasında ortaya çıkmaması

l Genç kadınlarda %1-3
l Binge yeme %36
l Kadın › erkek


• Yüzde üç oranında yaşam boyunca görülür

• En sık 18 yaşında rastlanır

• Psikiyatrik bozukluklar sık olarak eşlik eder

• Madde bağımlılığı ile birliktelik gösterebilir


Özellikler

l Binge
l Yüksek kalorili gıdalar tercih edilir
l Spontan/planlı, gizli
l Binge öncesi depresif, anksiyöz belirtiler, yalnızlık, izolasyon, binge sırasında rahatlama, kusma sonrası suçluluk
l Kusma (%80-90)
l Laksatif, diüretik (1/3)
l Kilo normal, hafif kilolu ya da hafif zayıf
Tedavi
l Antidepresanlar ( Trisiklik antidepresanlar, monoamin oksidaz inhitörleri, serotonin re-uptake inhitörleri)
l Lityum
l Birleşik tedavi (Psikoterapi + Antidepresan) tedavi

Bulimya nervozada prognoz – akibet

l %70 iyileşir
l %30 tekrarlayan ataklar
l ölüm %6

* Binge Eating (Oburluk)

Aşağıdakilerden en az üçünün olması ;

a. Normalden daha hızlı yemek yeme
b. Rahatsız oluncaya kadar yemek yeme
c. Açlık hissetmese bile çok fazla miktarda yemek yeme
d. Ne kadar fazla yediğinden utanmasından dolayı tek başına yemek yeme
e. Fazla yedikten sonra kendini suçlu, depresif veya kötü hissetme
f. Oburluk davranışlarından stres duymak
g. Altı ay içinde haftada en az iki yeme atağının olması
h. Çıkarma, aç kalma, aşırı egzersiz gibi davranışlar ile beraber olmama

5. Akşam Yeme Sendromu

l Akşamleyin yeme atağı göstermek

l Gün içinde anoreksik olarak davranmak

l Uyku bozuklukları

Yeme bozuklukları ile karışabilen hastalıklar

l Hipertiroidizm veya hipotiroidizm
l Malabsorpsiyon
l İnflamatuar barsak hastalıkları
l Dİabetes Mellitus
l Beyin tümörleri (özellikle 4. ventriküldekiler)
l Kollajen vasküler hastalıklar
l Addison’s hastalığı
 
Üst Alt